#137 İLKE Vakfı | Türkiye’de Uluslararası Öğrencilerin Eğitim ve Yaşam Deneyimleri

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Editör tarafından yapay zekâ ile üretilmiştir. 01.03.2026, Gemini.

• Türkiye Bursları: Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası öğrencilere yönelik yürütmekte olduğu, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından koordine edilen kamu kaynaklı yükseköğrenim burs programı.

II. ARAŞTIRMACI KURUM

İLKE Vakfı Kurumsal Kimlik

2010 yılında kurulan İLKE Vakfı; farklı alanlarda bilgi, politika ve strateji üretmeyi amaçlayarak karar alıcılara yol gösterecek araştırmalar yapıyor.

Vakıf bünyesinde farklı dernekler ve araştırma merkezleri bulunuyor. Bunlardan bazıları: İlmi Etüdler Derneği (İLEM), İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), Sivil Toplum Akademisi (STA). Vakfın yönetim kurulu başkanlığını Av. Ahmet Sait Öner yürütüyor

Tanıtım videolarına buraya tıklayarak erişebilirsiniz.

III. METODOLOJİ

Nicel araştırma tasarımına dayalı çalışma kapsamında, 2024-2025 eğitim yılında uygulanan 39 soruluk yapılandırılmış bir anket aracılığıyla toplam 551 uluslararası öğrenciden elde edilen veriler analiz ediliyor.

Katılımcıların %59,5’i erkek, %40,5’i kadın olup; öğrencilerin büyük çoğunluğu (%76,8) lisans düzeyinde eğitim alıyor.

Örnekleme sürecinde katılımcı profili cinsiyet, yaş, program düzeyi, gelinen bölge, okuduğu bölüm ve yerleşim ölçeği gibi değişkenlerle ele alınıyor.

Elde edilen bulgulara betimleyici istatistikler ve anlamlılık testleri kullanılarak ulaşılıyor.

IV. BULGULAR

Türkiye’de Uluslararası Öğrencilerin Eğitim ve Yaşam Deneyimleri Raporu, Yayın Tarihi: 27/01/2026

• Türkiye’de toplam uluslararası öğrenci sayısı 337.119.
• Uluslararası öğrencilerin %56’sı erkek, %44’ü kadın.
• Türkiye’de eğitim gören uluslararası öğrencilerin çok önemli bir kısmı lisans eğitimi için Türkiye’yi tercih ediyor: %69,3.
• Türkiye, dünyada en çok uluslararası öğrenciye sahip 8. ülke.
• Türkiye’deki uluslararası öğrencilerin toplam yükseköğretim öğrencileri içindeki payı %7,7.

Türkiye’yi tercih etme nedenleri

• Öğrencilerin Türkiye’yi tercih etmesinde belirleyici iki unsur: Dini yakınlık ve eğitim kalitesi.
• Kadın öğrencilerin Türkiye tercihleri aile tavsiyesi ve kültürel yakınlık ile şekillenirken erkek öğrenciler için eğitim kalitesi ve burs imkanları ön plana çıkıyor.
• Türkiye Bursları ve maddi destekler, özellikle Sahraaltı Afrika ve Güney Asya kökenli öğrenciler için son derece anlamlı bir çekim faktörü.

Üniversite ve öğrencilik deneyimleri

• Uluslararası öğrencilerin üniversitelerden genel memnuniyet puanı 1-5 aralığında 3,26.
• Fiziksel altyapı bağlamında kütüphane (3,71) ve kampüs (3,53) en yüksek memnuniyet oranına sahip iki boyutken staj ve kariyer imkanları (2,8) en düşük memnuniyet seviyesinde.
• Öğrencilerin Türkiye’yi tavsiye etme kararını belirleyen en güçlü değişken, akademisyenlerle kurulan ilişkinin niteliği.
• Asya-Pasifik ve Sahraaltı Afrika kökenli öğrenciler daha yüksek üniversite memnuniyet düzeyine sahipken Kuzey Afrika ve Ortadoğu kökenli öğrenciler daha düşük memnuniyet bildiriyor.

Yaşam koşulları

• Katılımcıların %53,5’i Türkiye’deki yaşam şartlarını kendi ülkelerinden daha nitelikli buluyor.
• Türkiye’deki yaşam şartlarını kendi ülkelerinden daha nitelikli bulma algısı Güney Asya (%77) ve Sahraaltı Afrika (%67,7) gruplarında daha yüksek.
• En yaygın barınma biçimleri %35,8 ile arkadaşlarıyla kiralık evde kalmak, %32,3 ile özel yurtlarda konaklamak.
• Kendi evinde veya tek başına kiralık evde kalan öğrencilerin sorun yaşama sıklığı, yurtlarda kalanlara göre daha fazla.
• En yüksek yaşam memnuniyeti, aileleriyle kiralık evde yaşayan öğrencilerde.

Yaşam memnuniyeti ve sorunlar

• Uluslararası öğrencilerin genel yaşam memnuniyeti ortalaması 1-5 aralığında 3,42.
• Öğrencilerin karşılaştığı sorunların başında barınma gelirken bunu ayrımcılık ve ikamet işlemleri takip ediyor.
• İkamet belgelerinin üniversitelere teslimi uygulaması, katılımcıların %54,1’i tarafından başarılı bir iyileştirme olarak görülüyor.
• Uluslararası öğrenciler, sorunlarını resmi mercilerden ziyade daha çok enformel ağlar aracılığıyla çözüyor.

Ayrımcılık

• Her on öğrenciden altısı Türkiye’de yaşadıkları süre boyunca ayrımcılığa maruz kaldığını beyan ediyor.
• En yaygın ayrımcılık türü göçmen karşıtlığı iken bunu etnik ayrımcılık takip ediyor.
• Ayrımcılık kaynağı olarak ilk sırada %62,5 ile tanınmayan kişiler, ikinci sırada ise %51,8 ile sınıf veya bölüm arkadaşları yer alıyor.
• Ortadoğu kökenli öğrenciler ayrımcılığı en yoğun hisseden grup.
• Gelecekte ayrımcılık yaşama endişesi kadın öğrencilerde daha yüksek.

Geriye dönme eğilimi ve gelecek planları

• Eğitimlerini yarıda bırakıp ülkelerine dönmeyi düşündükleri anlar yaşadığını belirten öğrenci oranı %61,5.
• Geri dönme eğilimini tetikleyen en güçlü faktörler: (1) ayrımcılık deneyimi, (2) barınma sorunları ve (3) ekonomik yetersizlikler.
• Eğitim veya çalışma amacıyla üçüncü bir ülkeye gitmeyi planlayan öğrenci oranı %62.
• Türkiye’de çalışma hayatına girmeyi hedefleyen öğrenci oranı yalnızca %24,8.

Öneriler

• Uluslararasılaşmada nicelikten ziyade niteliğe odaklanılmalı.
• Bölgelerin ihtiyaçlarına göre farklılaşan motivasyonlar dikkate alınarak tanıtım politikaları uygulanmalı.
• Uluslararası öğrencilere yönelik yaklaşım, “yabancı” kavramından ziyade uzun vadeli gönül ve meslek bağını temsil eden “misafir” odaklı bir vizyona taşınmalı.
• Özellikle metropollerdeki barınma krizine karşı acil önlemler alınarak Türkiye’nin tercih edilebilirliği korunmalı.
• İkamet ve diğer bürokratik işlemler dijitalleştirilmeli; öğrenciler “düzensiz göçmen” statüsünden ayrıştırılarak tek merkezden yönetilmeli.
• Üniversitelerde ırkçılığa karşı şikayet ve yaptırım mekanizmaları kurulmalı ve bilinçlendirme çalışmaları ortaöğretim seviyesinden başlatılmalı.
• Yerli ve uluslararası öğrenciler arasındaki ayrımcılığı önlemek adına ortak araştırma projeleri, dil atölyeleri ve sosyalleşme alanları oluşturulmalı.
• Öğrencilerin ana vatanlarında yaşanan savaş, afet gibi durumlarda üniversiteler tarafından maddi ve manevi destek mekanizmaları devreye alınmalı.
• Uluslararası öğrenci ofisleri sadece evrak takibi değil psikolojik, akademik ve sosyal danışmanlık sağlayan çok boyutlu yapılara dönüştürülmeli.
• Akademisyenlerin uluslararası öğrencilerle yürüteceği bilimsel projeler teşvik edilmeli ve bu projelerin akademik değeri artırılmalı.
• Her üniversite, bulunduğu şehrin imkanlarını gözeterek uluslararası öğrencilere özgü yerel stratejiler geliştirmeli.
• Öğrencilerin dil ve sosyal sermayelerinden faydalanılmalı, staj imkanları genişletilmeli ve çalışma izinleri kolaylaştırılmalı.
• Lisansüstü eğitim ve istihdamı destekleyen özel burslar ve geçiş programları ile küresel yeteneklerin Türkiye’de kalması sağlanmalı.
• Öğrencilerin yaşam şartları ve mezuniyet sonrası kariyer süreçleri düzenli olarak takip edilerek sürdürülebilir politikalar üretilmeli.

V. BİZDEN KISA KISA

• kip sayfamızı güncelledik. Bizi tanımak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz
• Her gün içerik paylaşımına devam eden Instagram hesabımız 12 binden fazla takipçiye ulaştı. Buraya tıklayarak siz de takip edebilirsiniz.
• Daha önce aynı konuda SETA tarafından hazırlanan rapora ilişkin incelememizi buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.
• En büyük destekçimiz okuyucularımız. Aşağıdaki buton ile e-bültenimizi arkadaşlarınıza tavsiye edebilirsiniz.

Rapor Bülteni’ni paylaş!

VI. İŞ BİRLİĞİ

Syncread Quran Kurumsal Kimlik

Yeni bir uygulama geliyor!

⁠Arkadaşlarınız ve ailenizle grup kurup;

• birlikte Kur’an okuyabilir,
• düşüncelerinizi paylaşabilir,
• farklı mealleri karşılaştırabilir,
• ortak hedefler koyup
• gelişiminizi grup olarak takip edebilirsiniz.

Uygulama bekleme listesine buradan kayıt olabilirsiniz.

İnternet üzerinden hızlı ve kolay hatim grubu oluşturmak için buraya tıklayabilirsiniz.