#139 TÜİK | İstatistiklerle Yaşlılar 2025

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

• Yaşlı nüfus: 65 ve daha yukarı yaştaki bireylerin nüfusu. Yaşlı nüfus oranının %10’u geçmesi demografik literatürde nüfusun yaşlandığının göstergesi olarak kabul ediliyor.
• Ortanca yaş: Nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşı.
• Yaşlı bağımlılık oranı: Çalışma çağındaki (15-64 yaş) her 100 kişiye düşen yaşlı sayısı.
• Demografik dönüşüm: Doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak nüfusun yaş yapısının değişim sürecine verilen ad.
• Nüfus projeksiyonu: Demografik göstergelerin belirli senaryolar altında seyredeceği varsayımıyla gelecekteki nüfus büyüklüğünü ve yapısını tahmin eden istatistiksel modelleme yöntemi.
• Doğuşta beklenen yaşam süresi: Yeni doğmuş bir bireyin, belirli bir dönemdeki yaşa özel ölümlülük hızlarına maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı.

II. ARAŞTIRMACI KURUM

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)

Ülkenin çeşitli alanlarında ihtiyaç duyulan veri ve bilgilerin toplanması, istatistiksel analizlere tabi tutulması ve kamuoyuyla paylaşılması amacıyla bireylerden, hanelerden ve işyerlerinden araştırmalar ve sayımlar yoluyla verileri topluyor. Bu verileri istatistiksel bilgilere dönüştürerek karar alma süreçlerinde kullanılabilir hale getiriyor ve kamuoyuna sunuyor.

III. METODOLOJİ

Bu çalışmada Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, İşgücü İstatistikleri, Hayat Tabloları ve Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması gibi farklı TÜİK veri kaynaklarından derlenen bulgular kategorize edilerek sunuluyor.

IV. BULGULAR

Nüfus ve Yaş Yapısı

• Yaşlı nüfus hızla artıyor. 2020 yılında 7,9 milyon iken 2025 yılında 9,6 milyon. Son beş yılda artış %20,5.
• Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının arttığı görülüyor. 2020 yılında %9,5 iken 2025 yılında %11,1.
• Yaşlı nüfusun yarıdan fazlası kadın. Erkek oranı %44,7’ iken kadın oranı %55,3.
• 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 2025 yılında 8.290.
• Türkiye’nin ortanca yaşı yükseliyor. 2020 yılında 32,7 iken 2025 yılında 34,9.
• Yaşlı bağımlılık oranı artışta. 2020 yılında %14,1 iken 2025 yılında %16,2.

Nüfus Projeksiyonları (Ana Senaryo)

• Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı oranlarının dağılımı şöyle: 2030: %13,5 — 2040: %17,9 — 2060: %27,0 — 2080: %33,4 — 2100: %33,6
• Yaşlı bağımlılık oranında ciddi bir artış öngörülüyor. 2060’ta %45,5, 2080’de %61,9.

Coğrafi Dağılım

• Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu iller Sinop, Kastamonu ve Giresun. (Sırasıyla %21,7 %21,1 ve %20,0.)
• Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il Şırnak. (%3,8)
• İllerin yarıdan fazlasında yaşlı nüfus oranı %10 ve üzerinde. (62 ilde.)

Hanehalkı ve Yalnız Yaşam

• Her 4 haneden 1’inde en az bir yaşlı birey bulunuyor (%26,1).
• 1,8 milyon yaşlı tek başına yaşıyor. Bu kişilerin çoğunluğu kadın. (Kadınlar %73,5 erkekler %26,5.)
• Tek başına yaşayan ve yakın çevrede çocuğu olmayan yaşlı oranının en yüksek olduğu il Çankırı. (%40,9)

Çocuklarıyla Yakınlık

• Yaşlı bireylerin %37,9’u en az bir çocuğuyla aynı adreste ikamet ediyor.
• %9,9’unun aynı ilde ikamet eden çocuğu bulunmuyor.
• %1,7’sinin Türkiye’de ikamet eden çocuğu yok.

Eğitim ve Medeni Durum

• Yaşlı nüfusda okuma yazma oranı görece yüksek. (Okuma yazma bilmeyen oranı: %11,6.)
• Erkeklerde okuma yazma bilme oranı daha yüksek. (Yaşlı erkeklerin oranı %97,0, yaşlı kadınların oranı %81,5.)
• Yaşlı erkeklerin evli olma oranı daha yüksek. Yaşlı erkeklerin %83,8’i evli iken yaşlı kadınlarda bu oran %47,5.
• Eşini kaybeden yaşlı kadın oranı erkeklerin 4.2 katı. (Kadınlarda %44,9; erkeklerde %10,6.)

İstihdam

• Yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı artışta. 2020 yılında %10,0 iken 2024 yılında %13,1.
• İşgücüne katılım yaşlı erkeklerde daha yüksek. (Yaşlı erkeklerde %21,4, yaşlı kadınlarda %6,5.)
• Çalışan yaşlıların yarıdan fazlası tarım sektöründe yer alıyor. (%56,9)
• Yaşlı nüfustaki işsizlik oranı %2,9.

Yoksulluk

• Yaşlı nüfusun yaklaşık 5’te 1’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. (%22,8) Genel nüfusta bu oran %27,9.
• Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski yaşlı kadınlarda daha fazla. (Erkeklerde %21,8, yaşlı kadınlarda %23,6.)

Sağlık

• Doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda daha yüksek. Bu rakam Türkiye genelinde 78,1 yıl; kadınlarda 80,7, erkeklerde 75,5 yıl.
• 65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen yaşam süresi ortalama 18 yıl. Kadınlarda 19,6, erkeklerde 16,3.
• 2024 yılında ölen yaşlıların hayatını kaybetme sebeplerinde dolaşım sistemi hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları ve tümörler başı çekiyor. (Sırasıyla %39,9 %17,2 ve %14,1.)
• Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranında düşüş görülüyor. Bu oran 2020 yılında %3,7 iken 2024 yılında %3.

Dijital Kullanım

• İnternet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı artıyor. Bu oran 2020 yılında %27,1 iken 2025 yılında %53,2.
• Yaşlı erkeklerde kadınlara göre internet kullanım oranı daha yüksek. İnternet kullanımı yaşlı erkeklerde %61,3 iken yaşlı kadınlarda %46,1.

V. BİZDEN KISA KISA

• Bizi yakından tanımak isterseniz Ekip sayfamız için buraya tıklayabilirsiniz
• Her gün içerik paylaşımına devam eden Instagram hesabımız 12 binden fazla takipçiye ulaştı. Buraya tıklayarak siz de takip edebilirsiniz.
• En büyük destekçimiz okuyucularımız. Aşağıdaki buton ile e-bültenimizi arkadaşlarınıza tavsiye edebilirsiniz.

Rapor Bülteni’ni paylaş!

VI. İŞ BİRLİĞİ

Yeni bir uygulama geliyor!

⁠Arkadaşlarınız ve ailenizle grup kurup;

• birlikte Kur’an okuyabilir,
• düşüncelerinizi paylaşabilir,
• farklı mealleri karşılaştırabilir,
• ortak hedefler koyup
• gelişiminizi grup olarak takip edebilirsiniz.

Uygulama bekleme listesine buradan kayıt olabilirsiniz.

İnternet üzerinden hızlı ve kolay hatim grubu oluşturmak için buraya tıklayabilirsiniz.