#127 TÜİK | Hayat Tabloları, 2022-2024

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Photo by Ryoji Iwata on Unsplash

Önce Kavramlar…

• Beklenen yaşam süresi: Bir kişinin, toplumdaki mevcut ölüm oranları değişmeden devam ettiği takdirde ortalama kaç yıl daha yaşayabileceğini gösteren istatistiksel bir ölçü.
• Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS): Türkiye’de nüfusu adres bazında kayıt altına alıyor, yerleşim yerlerine göre güncel ve doğru nüfus bilgisi sağlıyor. TÜİK bu sistem üzerinden yıllık nüfus verilerini yayımlıyor.
• Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı (UEİVT): Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulan, Türkiye’deki öğrenciler, öğretmenler, okullar ve eğitim göstergelerine ilişkin tüm verilerin toplandığı ulusal veri tabanı.

II. ARAŞTIRMACI KURUM

Türkiye İstatistik Kurumu Kurumsal Logo

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)

III. METODOLOJİ

Rapor, Türkiye için güncel hayat tabloları üretmek amacıyla ADNKS ve MERNİS ölüm kayıtları esas alınıyor. 2013’ten günümüze yaşa özel ölüm hızları hesaplanıyor; doğumda ve farklı yaşlarda beklenen yaşam süresi bu veriler üzerinden oluşturuluyor. Sağlıklı yaşam süresi, TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları adlı araştırmasındaki sağlık sınırlılığı verileri kullanılarak belirleniyor. Eğitim düzeyine dair analizler UEİVT kayıtlarıyla eşleştirilmiş veri setleri üzerinden yapılıyor.

IV. BULGULAR

Beklenen yaşam süresi artışta.

• Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2021-2023 döneminde 77,3 yıl iken 2022-2024 döneminde 78,1 yıla yükseldi.
• Kadınların beklenen yaşam süresi daha fazla. Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 2021-2023 döneminde 74,7 yıl iken 2022-2024 döneminde 75,5. Kadınlarda aynı dönemlerde 80 yıl ve 80,7 yıl.
• Kadın ve erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,2 yıl düzeyinde.

Beklenen yaşam süreleri: 15 yaş, 30 yaş ve 65 yaş için değişken.

• 15 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süresi ortalama 64,3 yıl. Erkeklerde 61,7 yıl, kadınlarda 66,9 yıl.
• Rapora göre 30 yaşındaki bir kişinin ortalama 49,9 yıl daha yaşaması bekleniyor. Erkeklerde bu süre 47,5 yıl, kadınlarda ise 52,3 yıl.
• 30 yaşındaki kadınlar ile erkeklerin ortalama kalan yaşam süresi arasındaki fark 4,8 yıl.
• 50 yaşındaki bireylerin kalan yaşam süresi Türkiye genelinde ortalama 30,9 yıl.
• 65 yaşındaki bir kişinin ortalama 18 yıl daha yaşaması bekleniyor. Erkeklerde bu süre 16,3 yıl, kadınlarda ise 19,6 yıl. Bu yaşta kadınlar erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşıyor.

Yüksek eğitim ömrü uzatıyor.

• Eğitim düzeyine göre yapılan değerlendirmede, eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin arttığı belirlendi.
• Düşük eğitim seviyesine sahip gruplarda her yaş için beklenen yaşam süresi daha düşük düzeylerde; yükseköğretim düzeyinde ise belirgin artış gözlendi.
• 30 yaşındaki kişilerde, düşük eğitim seviyesine sahip olanlarla üniversite mezunları arasında yaklaşık 5 yıllık yaşam süresi farkı bulunuyor.
• Cinsiyete göre incelendiğinde, hem erkeklerde hem kadınlarda eğitim seviyesinin yükselmesiyle beklenen yaşam süresinde artış oluştu.

Sağlıklı yaşam süresi cinsiyete göre değişiyor.

• Türkiye’de doğuşta sağlıklı yaşam süresi ortalama 57,6 yıl. Erkeklerde bu süre 58,9 yıl, kadınlarda ise 56,3 yıl.
• Erkeklerin sağlıklı yaşam süresi kadınlara göre ortalama 2,6 yıl daha uzun.

V. BİZDEN KISA KISA

• Her gün içerik paylaşımına devam eden Instagram hesabımızı buraya tıklayarak takip edebilirsiniz.
• En büyük destekçimiz okuyucularımız. Aşağıdaki buton ile e-bültenimizi arkadaşlarınıza tavsiye edebilirsiniz.

VI. İŞ BİRLİĞİ

Bazen Defter’de gönlümüzce tasarlanmış defterler bulursunuz. Kendinize hediye edebileceğiniz, arkadaş desteği, anne çeyizi, yemeğin üstüne içilen çay, yapmak istemediğin işin iptal olması tadında defterler var. bazendefter.com’daki satışının yanında müzeler, vakıf ve dernekler ile kurumsal firmalar için de özel tasarımlar ve fikirlerle defterler üretir.

Çalışma alanlarımızda bizim de sıklıkla kullandığımız Bazen Defter ürünlerine buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

“Eski Şehir Cepheleri” koleksiyonunun bir parçası olan bu defter, tarihi yapıların pencere ve kemerlerinden ilham alan kapak tasarımıyla şehir estetiğini kâğıda taşıyor. A5 ebatındaki çizgisiz sayfalarıyla planlar, eskizler ve günlük notlar için sade ve düzenli bir kullanım sunar.