#110 Münih Güvenlik Konferansı | Münih Güvenlik Raporu 2025

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Fransız Le Point dergisi, “2025 Yeni Dünya Düzeni” başlıklı özel sayısında, 4 lideri kapağına taşıdı.

Önce Kavramlar…

• Çok kutupluluk: Uluslararası ilişkilerde tek bir lider ya da güç odağı yerine, birden fazla güçlü ülke ya da blokların olması durumu.
• İki kutupluluk: Soğuk Savaş dönemi en belirgin örneği. Bu dönemde dünya, iki büyük süper güç olan ABD ve Sovyetler Birliği arasında bölünmüştü. Her iki kutup da dünya çapında ideolojik ve askeri rekabete girmişti.
• Tek kutupluluk: Bir süper gücün egemen olduğu bir durum. 1990’ların başından itibaren ABD, askeri üstünlük, ekonomik güç ve kültürel etki açısından öne çıkmış ve pek çok bölgesel ve küresel meselede tek başına karar verici bir rol üstleniyor(du).

II. ARAŞTIRMACI KURUM

Münih Güvenlik Konferansı Kurumsal Kimlik

Her yıl Almanya’nın Münih şehrinde düzenlenen, dünya çapında güvenlik ve dış politika konularının tartışıldığı prestijli bir toplantı.

1963 yılında kurulan bu konferans, küresel güvenlik meselelerinin ele alındığı en önemli forumlardan biri olarak kabul ediliyor.

MSC, dünya çapındaki devlet adamları, hükümet yetkilileri, diplomatlar, askeri liderler, akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve medya mensuplarını bir araya getiriyor.

Konferansta, özellikle uluslararası güvenlik, savunma politikaları, terörizm, bölgesel çatışmalar, siber güvenlik ve silahsızlanma gibi konular ele alınıyor.

III. METODOLOJİ

Raporda dünya çapındaki liderler, uzmanlar ve diplomatlarla yapılan anketler ve görüşmelerden elde edilen verilere yer veriliyor.

Buna ek olarak, istatistikler ve uzman yorumlarıyla güvenlik politikalarına dair kapsamlı bir değerlendirmelere yer veriliyor.

IV. BULGULAR

Çok Kutupluluk Başlıklı Münih Güvenlik Raporu 2025

• 151 sayfadan oluşan Münih Güvenlik Raporu 2025, savunma ve dış politika konularının ele alınacağı 61. Münih Güvenlik Konferansı öncesi “Çok Kutupluluk” konusuna odaklanıyor.
• Dünya, ABD liderliğindeki tek kutupluluktan çok kutupluluğa doğru kayarken dünyada gerilim ve belirsizliklerin daha da arttığı bir dönembaşlıyor.
• Gelecek, ABD-Çin rekabeti mi yoksa “çok kutuplu” sistem hakimiyetinde şekillenecek tartışması hâlen belirsizliğini sürdürse de çok kutuplulaşma süreci ivme kazanmış görünüyor.
• Günümüzün uluslararası sistemi tek kutupluluk, iki kutupluluk, çokkutupluluk ve kutupsuzluğun unsurlarını aynı anda gösteriyor.
• Dünyada nüfuz etme yarışına dahil olan daha fazla devlet varve bu devletlerin etkisi artık açıkça görülüyor.
• “Oyuna dahil olan” devlet sayısı arttıkça küresel sistem daha dakarmaşıklaşıyor.
• ABD’nin “küresel liderlik” rolünden çekilmesinin savaş ve barışın ötesinde sonuçları olacağı aktarılıyor. (Not: Bu bulguyu son dönemde sıkçatartışılan USAID meselesiyle birlikte düşünmekgerekiyor.)
• Rapora göre insanlığın karşı karşıya olduğu birçok ciddi tehditle ABD olmadan mücadele edebilmek yalnızca hayal.
• Raporun odak noktası ABD, Çin ve Rusya-Ukrayna savaşı.
• Küresel güvenlik, doğası gereği ekonomik refaha bağlı.
• Rapora göre dünyada baş gösteren çok kutupluluk, yalnızca yükselen yeni güç odaklarıyla ilgili değil. Liberal değerlerin hem ulus devletler hem de küresel sistem genelinde hakimiyetini kaybetmesiyle ideolojik bölünmelerin derinleşmesi de bu bağlamda önemli bir etken.
• Soğuk Savaş sonrası tek kutuplu dönemi şekillendiren siyasi veekonomik liberalizm artık popülaritesini yitirdi.
• Liberal demokrasilerde milliyetçi popülizmin yükselişinin de gösterdiği gibi Batılı devletler kendi içinde de bütünlüğünü kaybediyor.
• Trump’ın ikinci başkanlığı çok kutupluluğu daha da hızlandıracak.
• Trump’ın küresel iş birliğinden ziyade ABD çıkarlarına öncelik verenyaklaşımı özellikle Avrupa’daki ittifakları zorlayacak.
• “Pax Americana”nın sonunu getirebileceğine işaret edilen Trump, mevcut uluslararası düzeni elverişsiz olarak görüyor ve muhtemelen ABD çıkarlarına ve Çin’in çevrelenmesine öncelik verecek.
• Dünya, ABD liderliğindeki tek kutupluluktan çok kutupluluğa doğru kayarken Batılı toplumlar ile “Küresel Güney”in yükselen güçlerinin vatandaşları arasındaki algılar keskin şekilde farklılaşıyor.
• Büyük güçlerin yükselen tek taraflı eylemleri, rekor düzeydeki savunma harcamaları ve son gelişmeler; çok kutupluluğun olumsuz etkilerinin artacağı, rakip güç merkezleri arasında artan jeopolitik gerilimleri ve çatışmaları tetikleyebileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
• ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland ve Panama’da ABD için toprak satın alma, Gazze Şeridi’ni “devralma” ve burada yaşayan Filistinlileri zorla yerinden etme gibi planları Washington’un artık “bir istikrar çıpası değil, aksine korunulması gereken bir risk” olarak algılandığı anlamına geliyor.
• Rusya sadece Ukrayna’yı askeri bir tehdit olarak etkisiz hale getirmekle ilgilenmiyor, aynı zamanda kendi liderliğindeki bir Avrasya düzeni için sistematik çalışmalar yürütüyor.
• Raporda ekonomik belirsizlik, emperyal aşırılık ve oldukça yıpratıcı bir savaşla karşı karşıya kalan Rusya’nın “emperyalist” çabalarını sürdürüp sürdüremeyeceği belirsiz olduğu belirtiliyor.
• Küresel çaplı en önemli endişeler:
  1- Aşırı hava koşulları,
  2- Rusya,
  3- Siber ataklar,
  4- Dezenformasyon,
  5- Doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve
  6- İklim değişikliği.
• Rusya, uluslararası düzeni değiştirme konusunda en büyük çabayı gösteren devlet.
• Moskova kendisini bir “medeniyet devleti” olarak görerek küçük ülkeleri etki alanında kabul eden çok kutuplu bir dünya düzeni tasarlıyor. Ancak ekonomik zorluklar ve aşırı genişleme nedeniyle bu vizyonu gerçekleştirmesi diğer ülkelerin tepkisine bağlı.
• Hindistan kendisini Küresel Güney’in sesi olarak konumlanmasına rağmen çok yönlü ittifak politikası, barışçıl küresel liderlik rolü üstlenme konusundaki istekliliğini sorgulatıyor.
• ABD öncülüğündeki liberal düzenin sarsılması ve Çin’in yükselişiTokyo’yu endişelendiriyor.
• Brezilya, çok kutuplu düzeni küresel yönetişim reformları için bir fırsat olarak görüyor.
• Güney Afrika, çok kutupluluğu desteklemesini mevcut uluslararası düzenin adaletsizliklerine duyduğu eleştiriyle açıklıyor.
• Güney Afrika Batılı ülkeleri uluslararası hukuku seçici uygulamakla suçluyor.

V. BİZDEN KISA KISA

• Her gün içerik paylaşımına devam eden Instagram hesabımızı buraya tıklayarak takip edebilirsiniz.
• En büyük destekçimiz okuyucularımız. E-bültenimizi arkadaşlarınıza tavsiye ederek bizlere destek olabilirsiniz.

İş Birliği Gösterir Duyuru Görseli